9.1-2
Ιανουάριος / Αύγουστος 2025
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Αρχαιολογικά Νέα
Μουσεία - Εκθέσεις
Βιβλία - Περιοδικά
Σεμινάρια - Μαθήματα
Διαλέξεις - Ομιλίες
Συνέδρια - Συμπόσια
Ενάλια
Προσωπικότητες
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ
Ανάκτορο Αρχανών: Οι Μινωίτες το προστάτευαν από τις φυσικές καταστροφές
Η αρχόντισσα με το ανεστραμμένο διάδημα: Εντυπωσιακές ταφές των αρχαϊκών χρόνων στην Φθιώτιδα
Μεσαιωνικός ναός και εργαστήριο κεραμικής ανακαλύφθηκαν σε Κοφίνου-Μενόγεια Κύπρου
Βραβείο για το μινωικό μνημείο στον λόφο Παπούρα: “Αρχαιολογική ανακάλυψη της χρονιάς για το 2024”
Η θέση ελληνιστική Πύλα-Βίγλα στην Κύπρο
Το αρχαιότερο δείγμα ταπισερί στην Ευρώπη προέρχεται από τις Μυκήνες
Πολύαιγος: Το ΚΑΣ κήρυξε αρχαιολογικό χώρο ολόκληρο το νησί
Αρχαία Μίεζα: Ερευνητικό πρόγραμμα στο βασιλικό γυμνάσιο
Βουλευτήριο Ιερού Δωδώνης: Αποκατάσταση και ανάδειξη
ΕΝΑΛΙΑ
Αντικύθηρα
Ολοκλήρωση του δεύτερου πενταετούς προγράμματος (2021-2025) των Υποβρύχιων Αρχαιολογικών Ερευνών
ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΑ -Η φετινή χρονιά σηματοδότησε την πέμπτη και τελευταία περίοδο της υποβρύχιας ανασκαφικής έρευνας στο ναυάγιο των Αντικυθήρων και τη συμπλήρωση 125 χρόνων από την αρχή της ιστορικής αυτής αρχαιολογικής επιχείρησης, το 1900-1901.
Ασίνη
Ενάλια αρχαιολογική έρευνα πλησίον του αρχαιολογικού χώρου
Την περίοδο 7-11 Οκτωβρίου 2024 διεξήχθη ενάλια αρχαιολογική έρευνα πλησίον του αρχαιολογικού χώρου της Ασίνης, ανατολικά του Τολού Αργολίδας. Η θέση βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από το σημερινό χωριό Τολό. Χάρη στην ευνοϊκή τοποθεσία της, η θέση αυτή κατοικήθηκε τόσο κατά τους προϊστορικούς όσο και τους ιστορικούς χρόνους.
Φούρνοι Ικαρίας
Αποτελέσματα της Ενάλιας Αρχαιολογικής Έρευνας (2023)
Τον Σεπτέμβριο του 2023 ολοκληρώθηκε η όγδοη ερευνητική περίοδος της Ενάλιας Αρχαιολογικής Έρευνας στο Αρχιπέλαγος των Φούρνων, που διεξάγεται από το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας και την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟ. Η έρευνα, επικεντρώθηκε στην ανασκαφή ενός ναυαγίου της πρώιμης βυζαντινής ...
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ
Άγιος Νικόλαος Ραγκαβά: Αποκατάσταση και ανάδειξη του ναού
Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στη στερέωση, συντήρηση, αποκατάσταση και ανάδειξη του ιστορικού Ναού του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά, στην Πλάκα. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα βυζαντινά μνημεία των Αθηνών, που δεσπόζει στη γειτονιά της Ακρόπολης και συνδέεται, σύμφωνα με την παράδοση, με την οικογένεια του αυτοκράτορα Μιχαήλ Α’ Ραγκαβέ.
Ενοποίηση και Ανάδειξη Μνημείων της Θεσσαλονίκης – Προκήρυξη Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού Ιδεών
Άγιος Νικόλαος Ραγκαβά: Αποκατάσταση και ανάδειξη του ναού
Λίνα Μενδώνη: Στον Ναό της Αφαίας, υπηρετούνται τρεις βασικές πολιτικές του ΥΠΠΟ, αναβάθμιση υποδομών, προσβασιμότητα και προστασία από την κλιματική κρίση
Δήλος: Το ιερό νησί του Απόλλωνα «ζωντανεύει» μέσω εικονικής πραγματικότητας
Η αποκατάσταση του Ιερού του Πύθιου Απόλλωνος, στην ακρόπολη της Ρόδου
Ενοποίηση και Ανάδειξη Μνημείων της Θεσσαλονίκης – Προκήρυξη Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού Ιδεών
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - Ένα σημαντικό βήμα στην ανάδειξη της ιστορικής διαχρονίας και της πολιτιστικής ταυτότητας της Θεσσαλονίκης σηματοδοτεί η προκήρυξη του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού ιδεών για το εμβληματικό έργο της «Ενοποίησης και Ανάδειξης Μνημείων της Θεσσαλονίκης». Ο διαγωνισμός που προκηρύχθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2025, αποτελεί κοινή πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού, του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Ανάπλασης Δημοσίων Χώρων Α.Ε., με στόχο τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου, συνεκτικού και προσβάσιμου πλέγματος μνημείων, που θα αναδεικνύει τη μοναδική ιστορική διαστρωμάτωση της πόλης.
ΓΛΥΠΤΑ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ
Λίνα Μενδώνη: «Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη εργάζεται συστηματικά και μεθοδικά για την επανένωση των Γλυπτών»
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη [...] επανέλαβε με σαφήνεια τη σταθερή και αταλάντευτη θέση της ελληνικής κυβέρνησης για την οριστική επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Λίνα Μενδώνη: «Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη εργάζεται συστηματικά και μεθοδικά για την επανένωση των Γλυπτών»
«The Marbles»: Θερμή υποδοχή στη Σκωτία για το ντοκιμαντέρ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Η επιστολή που έστειλε στον Στάρμερ το δεξιό μπλόκο για τα γλυπτά του Παρθενώνα
Τζορτζ Όσμπορν: «Έτοιμη κατά 95% η συμφωνία για τα Γλυπτά»
Στίβεν Φράι: «Καλώ τον Στάρμερ να επιστρέψει τα Γλυπτά του Παρθενώνα»
Η φάση επαναπροσδιορισμού του Βρετανικού Μουσείου ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα
«The Marbles»: Θερμή υποδοχή στη Σκωτία για το ντοκιμαντέρ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ - Η παγκόσμια πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ του David Wilkinson στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Στέρλινγκ έδωσε το έναυσμα για νέο διάλογο γύρω από την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Είναι η πρώτη κινηματογραφική αποτύπωση της ελληνικής διεκδίκησης, τοποθετημένη σε ένα ιστορικό πλαίσιο που αναδεικνύει την έννοια της πολιτιστικής δικαιοσύνης.
ΜΟΥΣΕΙΑ - ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Μικρή Δοξιπάρα-Ζώνη: οργανώνεται η μόνιμη έκθεση στον ταφικό τύμβο
ΜΙΚΡΗ ΔΟΞΙΠΑΡΑ-ΖΩΝΗ, ΟΡΕΣΤΙΑΔΑ - Στην οργάνωση μόνιμης αρχαιολογικής έκθεσης στον ταφικό τύμβο της Μικρής Δοξιπάρας–Ζώνης, στην Ορεστιάδα, στην Περιφερειακή Ενότητα του Έβρου, προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού. Ο τύμβος της Δοξιπάρας αποτελεί μια μοναδική κιβωτό γνώσεων καθώς σε αυτόν απαντούν όλες οι πρακτικές που σχετίζονται με τις ταφικές...
Προχωρούν οι μελέτες της επανέκθεσης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Επιγραφικού Μουσείου, αναδεικνύοντας την οικουμενικότητα του Ελληνικού Πολιτισμού
Το Συμβούλιο Μουσείων του Υπουργείου Πολιτισμού γνωμοδότησε ομόφωνα θετικά επί της οριστικής μουσειολογικής μελέτης, η οποία σχεδιάζει και οργανώνει τις νέες εκθέσεις του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (ΕΑΜ) και του Επιγραφικού Μουσείου (ΕM) που αναπτύσσονται, εντός του ίδιου κτηριακού συγκροτήματος.
Λίνα Μενδώνη: Η Ελλάδα αποκτά το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο που της αξίζει
ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
Τα ανώτατα γνωμοδοτικά όργανα του Υπουργείου Πολιτισμού, το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησαν ομόφωνα θετικά επί του συνόλου των προωθημένων προμελετών -αρχιτεκτονικής, στατικής, ηλεκτρομηχανολογικής- για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του σημαντικότερου και πλουσιότερου αποθετηρίου αρχαίας ελληνικής τέχνης παγκοσμίως.
Ένα σύγχρονο μουσείο «κόσμημα»
ΕΘΝΙΚΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
Πρόκειται για το Εθνικό Γεωλογικό Μουσείο που στεγάζεται στους Θρακομακεδόνες και αποτελεί ένα από τα καλύτερα στο είδος του. Ένα «θησαυροφυλάκιο» για τον ορυκτό πλούτο της χώρας...
Από τον Monet στον Warhol: Τρεις γενιές, μια συλλογή, ένα ταξίδι στην εξέλιξη της μοντέρνας τέχνης
ΙΔΡΥΜΑ Β. & Ε. ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ - Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή παρουσιάζει στο Μουσείο του στην Αθήνα, από τις 6 Δεκεμβρίου 2025 έως τις 11 Απριλίου 2026, την περιοδική έκθεση «Από τον Monet στον Warhol: Τρεις γενιές, μια συλλογή, ένα ταξίδι στην εξέλιξη της μοντέρνας τέχνης».
ΒΙΒΛΙΑ - ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ
Βυζαντινά, τόμος 40 (2024)
Εκδόσεις Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών
Minoan Wall Painting of Pseira, Crete: A Goddess Worshipped in the Shrine
Εκδόσεις: INSTAP
Πριν και μετά τον Αλέξανδρο. Ο μύθος και η παρακαταθήκη
Εκδόσεις Πατάκη
Οι άγγελοι ως μέλη της ουράνιας αυλής στην τέχνη της πρώιμης και μέσης βυζαντινής περιόδου
Εκδόσεις Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών
Εισαγωγή στο Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο
Εκδόσεις Gutenberg
ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ - ΜΑΘΗΜΑΤΑ - ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ - ΟΜΙΛΙΕΣ
Αναθηματική επιγραφή από την Αφροδισιάδα. Δυο δούλοι αφιερώνουν στον Δία Θυνναρήτη βωμό και λιβανωτρίδα «κατ’ επιταγὴν τοῦ θεοῦ», τεκμήριο για τη μελέτη της θρησκευτικής εμπειρίας στην αυτοκρατορική εποχή.
ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ – ΜΑΘΗΜΑΤΑ – ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ
Νέες Επιγραφές από την Αφροδισιάδα – Άγγελος Χανιώτης (Επιγραφικό Μουσείο)
Μάνατζμεντ και Τεχνολογίες στην Πολιτιστική Κληρονομιά – Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Βιώνοντας την ιστορία. Διδασκαλία της ιστορίας μέσω ιστορικών περιπάτων. 1ος κύκλος – Η Θεσσαλονίκη των Εβραίων
Χρωματίζω την Αρχαιότητα [2] – δράση του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης
Βραυρώνα: Ένα ψηφιακό οδοιπορικό σε 10 επιλεγμένα εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου
ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ – ΟΜΙΛΙΕΣ – ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ
Ταφικές πρακτικές στο Νότιο νεκροταφείο της Παροικιάς – Απόστολος Παπαδημητρίου
Πρώιμη Μεσαιωνική και Βενετοκρατούμενη Κρήτη. Μνημεία και Μνήμη με αφορμή το τελευταίο βιβλίο του Μιχάλη Ανδριανάκη – Αθανάσιος Μαΐλης
Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών (ΑΠΘ): Πρόγραμμα χειμερινών διαλέξεων 2025-2026- Προκαταρκτικά αποτελέσματα της ανασκαφικής έρευνας στο ύψωμα Παπούρα του Δήμου Μινώα Πεδιάδας-Δανάη Κοντοπόδη
Το ανθρώπινο πρόσωπο της Αρχαϊκής και Κλασικής Κρήτης – Άγγελος Χανιώτης
ΣΥΝΕΔΡΙΑ - ΣΥΜΠΟΣΙΑ - ΗΜΕΡΙΔΕΣ - ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ
ΣΥΝΕΔΡΙΑ – ΣΥΜΠΟΣΙΑ
Το αρχαιότερο δείγμα ταπισερί στην Ευρώπη προέρχεται από τις Μυκήνες
Αρχαιολογικό Έργο Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας 2022-2024
37η Συνάντηση για το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη (ΑΕΜΘ)
Three-Dimensional Experiences of Ancient Environments – Συμπόσιο
Το Αρχαιολογικό Έργο στην Πελοπόννησο (ΑΕΠΕΛ4) – Β΄ Εγκύκλιος
ΗΜΕΡΙΔΕΣ – ΔΙΗΜΕΡΙΔΕΣ
Στα ίχνη των αρχαιοκαπήλων: Από τον 19ο αιώνα έως το 1970
Η τοιχογραφία με το κυνήγι από τον Τάφο ΙΙ στη Βεργίνα: μια καινοτόμος διεπιστημονική προσέγγιση για τη μελέτη και την απεικόνιση ενός ζωγραφικού αριστουργήματος της κλασικής αρχαιότητας
Το Έργο των Υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη κατά την τριετία 2022-2024
Μορρυλίων Κόσμος – Ημερίδα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης
Η τοιχογραφία με το κυνήγι από τον Τάφο ΙΙ στη Βεργίνα: μια καινοτόμος διεπιστημονική προσέγγιση για τη μελέτη και την απεικόνιση ενός ζωγραφικού αριστουργήματος της κλασικής αρχαιότητας.
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ
Η αρχόντισσα με το ανεστραμμένο διάδημα: Εντυπωσιακές ταφές των αρχαϊκών χρόνων στην Φθιώτιδα- Αρχαιολογικό Έργο Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας 2022-2024
Βέροια: Στο φως τάφος παιδιού που θάφτηκε μαζί με τα παιχνίδια του- 37η Συνάντηση για το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη (ΑΕΜΘ)
- Το Έργο των Υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη κατά την τριετία 2022-2024
ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ - ΒΙΝΤΕΟ - ΤΑΙΝΙΕΣ
Μαύρη Γη: Προβολή ταινίας για τα σμυριδωρυχεία της Απειράνθου Νάξου
Το βραβείο κοινού απέσπασε επιστημονικό ντοκιμαντέρ «Το αίνιγμα της Κέρου» στο Διεθνές Αρχαιολογικό Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Όρεγκον, στη δυτική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.
- «The Marbles»: Θερμή υποδοχή στη Σκωτία για το ντοκιμαντέρ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Ο διάλογος του Θέμελη – ντοκιμαντέρ
Μαύρη Γη: Προβολή ταινίας για τα σμυριδωρυχεία της Απειράνθου Νάξου
Σκάμματα – Πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ στην Αθήνα
Η ανάκτηση του χαμένου – Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης της Εφορείας Πειραιώς και Νήσων
Το ντοκιμαντέρ «Ο διάλογος του Θέμελη» του Βαγγέλη Ευθυμίου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΕΙΣ
Μυκήνες 1877
Οι ανταποκρίσεις του Melton Prior
Ο Melton Prior (1845-1910), Άγγλος καλλιτέχνης, πολεμικός ανταποκριτής των The Illustrated London News και ένας από τους κορυφαίους εικονογράφους της ύστερης βικτωριανής Βρετανίας, γνωστός για την ικανότητά του να σκιαγραφεί γρήγορα σκηνές σε σκίτσα με μολύβι, βρισκόταν τον Φεβρουάριο του 1877 στην Κωνσταντινούπολη για τις εργασίες ενός συνεδρίου, όταν του δόθηκε η εντολή να σπεύσει αμέσως μετά στην Ελλάδα, προκειμένου να καλύψει τις πρόσφατες ανασκαφές του Ερρίκου Σλήμαν (Heinrich Schliemann) στις Μυκήνες. Στο φύλλο της 3ης Φεβρουαρίου 1877 των The Illustrated London News, διαβάζει κανείς...
Melton Prior