Ο Σ.Ε.Α. για την Αγία Σοφία Κωνσταντινούπολης

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ - Ο Σ.Ε.Α. ενώνει τη φωνή του με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και καταδικάζει απερίφραστα την αλλαγή της χρήσης και τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινούπολης από μουσείο (επισκέψιμο μνημείο) σε τζαμί.

Η Αγία Σοφία αποτελεί μνημείο πρωταρχικής σημασίας, ως ένα από τα σημαντικότερα παγκοσμίως αρχιτεκτονικά δημιουργήματα, ένα αριστουργηματικό κτήριο, αντιπροσωπευτικό μιας σημαντικής ιστορικής περιόδου. Είναι ένα τόσο αξεπέραστο μνημείο που επιβλήθηκε με το κάλλος και την ονομασία του στους Οθωμανούς που κατέλαβαν την  Κωνσταντινούπολη το 1453.

Η λειτουργία της ως μουσείου από το 1934 εξασφάλισε την απρόσκοπτη, χωρίς εκπτώσεις ή περιορισμούς, πρόσβαση του κοινού στο σύνολο του καλλιτεχνικού πλούτου που φιλοξενεί και συγχρόνως ανέδειξε τον πολυεπίπεδο ιστορικό χαρακτήρα του κτηρίου. Η μετατροπή του σε χώρο λατρείας, εκτός από την παγκόσμια ανησυχία για τυχόν υλική φθορά των περίφημων ψηφιδωτών παραστάσεων και για τις όποιες ασύμβατες επεμβάσεις θα γίνουν, περιορίζει τον ιστορικό ορίζοντα του μνημείου και καταστρατηγεί την οικουμενική σημασία του.

Η 24η Ιουλίου, πρώτη μέρα λειτουργίας της Αγίας Σοφίας ως τζαμί, για το ίδιο το μνημείο δεν είναι παρά ένας ακόμα σταθμός στην μακραίωνη ιστορία του. Για τον 21ο αιώνα, ωστόσο, και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, είναι ένα βήμα προς τα πίσω, μια οπισθοδρόμηση, ένα πλήγμα, καθώς, παρά τις διεθνείς συνθήκες που έχουν συνομολογηθεί και τους οργανισμούς προστασίας που έχουν συσταθεί, δυστυχώς για άλλη μια φορά, ένα κορυφαίο δημιούργημα του ανθρώπινου νου μετατρέπεται σε παιχνίδι στα χέρια της πολιτικής εξουσίας, μοχλό πίεσης και εργαλείο εξυπηρέτησης σκοπών αλλότριων από αυτό που θα έπρεπε να έχει ως πολιτιστικό αγαθό με οικουμενικό χαρακτήρα.

Ο Σ.Ε.Α. ζητεί από τους διεθνείς οργανισμούς την παρέμβασή τους για την προστασία της Αγίας Σοφίας και τη διαφύλαξη του μνημειακού της χαρακτήρα, όπως και για κάθε  αντίστοιχο γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την κοινή πολιτιστική κληρονομιά. Καλούμε την διεθνή επιστημονική κοινότητα να πάρει πρωτοβουλίες για την καταδίκη τέτοιων πρακτικών που θέτουν σε κίνδυνο τα μνημεία.